Admin@tibbdunyam.az

Toyuq korluğu – Hemeralopiya

Tibbi Məlumat Portalı

Toyuq korluğu – Hemeralopiya

Toyuq korluğu nədir?

Toyuq korluğu, “nyctalopia” olaraq da bilinən görmə pozğunluğunun bir növüdür. Tibbdə toyuq korluğu “hemeralopiya” adlandırılır. Toyuq korluğu olan insanlar gecə və ya zəif işıqlı mühitdə zəif görməyə başlayırlar. Toyuqların görməsinin xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, toyuqlar alaqaranlıq yerlərdə heç nə görmürlər. Bu səbəbdən el arasında bu xəstəliyə “toyuq korluğu” deyilir.

Loading...

” Toyuq korluğu” ifadəsi qaranlıqda görməkdə və ya maşın sürməkdə çox çətinlik çəkilməsi deməkdir.

Toyuq korluğunun bəzi növləri müalicə oluna bilər, digər növləri isə oluna bilmir. Görmə pozğunluğunun əsas səbəbini təyin etmək üçün həkimə müraciət etmək lazımdır. Problemin səbəbini bildikdən sonra görmə qabiliyyətini düzəltmək üçün addımlar ata bilərsiniz.

Toyuq korluğunun yeganə simptomu qaranlıqda görməkdə çətinlik çəkməkdir. Gözlər parlaq bir mühitdən az işıq sahəsinə keçərkən, məsələn, günəşli bir səkidən zəif işıqlı bir restorana girəndə olduğu kimi gecə korluğu ilə qarşılaşma ehtimalı daha yüksəkdir.

Yolda fənərlərin və işıqforların fasilələrlə parlaq olması səbəbindən sürüş zamanı zəif görmə ilə qarşılaşma ehtimalı da yüksəkdir.

Toyuq korluğuna səbəb nədir?

Toyuq korluğunun səbəbləri müxtəlifdir:
– anadangəlmə (irslə ötürülür və uşağın kiçik yaşlarında özünü büruzə verir)
– simptomatik (digər xəstəliklərin simptomu kimi meydana çıxır)
– essensial (normal görmə üçün lazım olan vitaminlərin çatışmazlığı zamanı)

Bir neçə göz problemi, aşağıdakılar daxil olmaqla gecə korluğuna səbəb ola bilər.

  • uzaq cisimlərə baxarkən görməkdə çətinlik və ya bulanıq görmə
  • katarakta və ya göz linzasının bulanması
  • retinit pigmentoza, retinaya tünd piqment yığıldıqda meydana gəlir
  • Usher sindromu, həm eşitmə, həm də görmə qabiliyyətinə təsir edən genetik bir vəziyyətdir

Yaşlı yetkinlərdə katarakta inkişaf riski daha yüksəkdir. Bu səbəbdən katarakta səbəbiylə uşaqlarda və ya gənclərdə olduğundan daha çox  onlarda gecə korluğuna rast gəlinir.

ABŞ-da və ya dünyanın digər yerlərində qidalanma pəhrizlərinin fərqli ola biləcəyi nadir hallarda, A vitamini çatışmazlığı da toyuq korluğuna səbəb ola bilər.

Retinol da deyilən A vitamini, sinir impulslarının retinada görüntülərə çevrilməsində rol oynayır. Retina gözün arxasındakı işığa həssas bir sahədir.

Mədəaltı vəzi çatışmazlığı olan insanlar, məsələn, kistik fibrozlu insanlar, yağların sorulmasında çətinlik çəkirlər və A vitamini yağda həll olunduğu olduğu üçün A vitamini çatışmazlığı riski daha yüksəkdir. Bu, onları toyuq korluğu üçün daha çox risk altına alır.

Qanda qlükoza (şəkər) səviyyəsində və ya şəkərli diabet xəstələrində katarakta kimi göz xəstəliklərinin inkişaf riski daha yüksəkdir.

Toyuq korluğu üçün müalicə variantları hansılardır?

Toyuq korluğunu təyin etmək üçün göz həkimi ətraflı bir xəstəlik tarixçəsi götürəcək və gözləri müayinə edəcəkdir. Qan nümunəsi verməyiniz lazım ola bilər. Qan analizi A vitamini və qlükoza səviyyələrini ölçə bilər.

Yaxın görmə, katarakta və ya A vitamini çatışmazlığından qaynaqlanan toyuq korluğu müalicə olunur. Gözlük və ya kontakt kimi düzəldici linzalar həm gündüz, həm də gecə yaxından görmə qabiliyyətini yaxşılaşdırır.

Düzəldici linzalarla olduğu halda zəif işıqda görmə probleminiz varsa həkimə bildirin.

Katarakta

Gözün linzasının buludlu hissələri katarakta olaraq bilinir.

Loading...

Katarakta əməliyyatla aradan qaldırıla bilər. Cərrah buludlu linzanı şəffaf, süni bir linza ilə əvəz edəcəkdir. Əməliyyatdan sonra toyuq korluğu əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşacaq.

Katarakta haqqında ətraflı məlumat!

A vitamini çatışmazlığı

A vitamini səviyyəsi azdırsa, həkim vitamin əlavələri qəbul etməyi tövsiyə edə bilər. Əlavələri tam olaraq təyin olunduğu kimi qəbul edin.

Çox insanda düzgün qidalanma imkanı olduğu üçün A vitamini çatışmazlığı yoxdur.

A vitamini və ya Retinol haqqında ətraflı məlumat!

Genetik şərtlər

Retinit pigmentoza kimi gecə korluğuna səbəb olan genetik şərtlər müalicə edilə bilməz. Retinada piqment yığılmasına səbəb olan gen, düzəldici linzalara və ya əməliyyata cavab vermir.

Toyuq korluğunun bu forması olan insanlar gecə maşın sürməkdən çəkinməlidirlər.

Toyuq korluğunun qarşısını necə ala bilərəm?

Usher sindromu kimi doğuş qüsurlarının və ya genetik şərtlərin nəticəsi olan toyuq korluğunun qarşısını ala bilməzsiniz. Bununla birlikdə, toyuq korluğunu daha az ehtimal etmək üçün qan şəkərinin səviyyəsini düzgün şəkildə izləyə və balanslı bir pəhrizlə qidalana bilərsiniz.

Kataraktanın qarşısını almağa kömək edə biləcək antioksidanlar, vitaminlər və minerallarla zəngin qidalar yeyin. Həmçinin, toyuq korluğu riskini azaltmaq üçün yüksək səviyyədə A vitamini olan qidaları seçin.

Narıncı rəngli bəzi qidalar aşağıdakılar daxil olmaqla əla A vitamini mənbəyidir.

  • qovun
  • şirin kartof
  • yerkökü
  • balqabaq
  • fındıq yağı
  • manqo
  • ispanaq
  • qırmızı kələm
  • süd
  • yumurta

Uzunmüddətli perspektiv necədir?

Toyuq korluğu varsa, özünüzü və başqalarını təhlükəsiz saxlamaq üçün tədbirlər görməlisiniz. Toyuq korluğunun səbəbi müəyyənləşməyincə və mümkünsə müalicə olunana qədər mümkün qədər gecə maşın sürməkdən çəkinin.

Günəş eynəyi və ya haşiyələnmiş şapka taxmaq, parlaq işıqlı bir mühitdə olduğunuzda parlaqlığı azaltmağa kömək edə bilər ki, bu da qaranlıq bir mühitə keçidi asanlaşdıra bilər.

Hemeralopiyanın inkişafına bu kimi faktorlar təkan verə bilər:


– yuxusuzluq
– infeksiyalar
– sinir və ya fiziki tükənmə
– spirtli içkilərin qəbulu və siqaret çəkmək
– kompüterdə uzun müddət ərzində işləmək
– göz yorğunluğu.

Loading...

 

Bir cavab yazın