Admin@tibbdunyam.az

Quru öskürək nədir? Yaranma səbəbləri və Müalicəsi.

Tibbi Məlumat Portalı

Quru öskürək nədir? Yaranma səbəbləri və Müalicəsi.

Quru öskürək nədir?

Öskürək tənəffüs yolunu qıcıqlandıran və bəlğəmdən təmizləyən bir refleks hərəkətdir. İki növ öskürək var: məhsuldar və qeyri-məhsuldar. Məhsuldar öskürək bəlğəm və ya mukus əmələ gətirir, onu ağciyərlərdən təmizləyir. Quru öskürək olaraq da bilinən qeyri-məhsuldar öskürək bəlğəm və mukus əmələ gətirmir.

Loading...

Bir çox şey – allergiyadan turşu reflüyə qədər – quru öskürəyə səbəb ola bilər. Bəzi hallarda açıq bir səbəb yoxdur. Səbəbindən asılı olmayaraq davam edən quru öskürək, xüsusən də gecə daha pis olarsa, gündəlik həyata ciddi təsir göstərə bilər.

Ümumi səbəblər

Astma

Astma, tənəffüs yollarının şişib daraldığı bir vəziyyətdir. Astma ilə əlaqəli öskürək həm məhsuldar, həm də qeyri-məhsuldar ola bilər, lakin çox vaxt məhsuldar deyil. Quru öskürək astmanın ən çox rast gəlinən bir simptomudur, lakin çox vaxt ən qabarıq simptom deyil.

Astmanın digər simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

  • xırıltı
  • nəfəs darlığı
  • sinədə sıxılma və ya ağrı
  • xırıltı və ya öskürək səbəbiylə yuxu problemi
  • öskürək və ya xırıltı tutmaları
  • nəfəs verərkən fit səsi

Uzun müddətli astma müalicəsi çox vaxt tənəffüs olunan kortikosteroidlər kimi uzun müddətli dərmanları əhatə edir:

  • flutikazon (Flovent)
  • triamsinolon (Azmacort)
  • budesonid (Pulmicort)

Ara sıra astma hücumlarının müalicəsi üçün istifadə edilən qısa təsirli dərmanlar arasında albuterol (Proventil, Ventoline) kimi bronxodilatator inhalerlər var. Bunlar da uzunmüddətli müalicə planının bir hissəsi ola bilər.

Gastroezofageal reflü xəstəliyi

Gastroezofageal reflü xəstəliyi (GERD) xroniki turşu reflü növüdür. Mədə turşusu müntəzəm olaraq ağzınızı mədə ilə birləşdirən özofagusa (qida borusu) axdıqda olur. Mədə turşusu özofagusu qıcıqlandıra və öskürək refleksini tətikləyə bilər. Nəticədə quru öskürək yarana bilər.

GERD-nin digər simptomları:

  • döş hissədə ağrılı yanma hissi
  • sinə ağrısı
  • boğazın arxasındakı bir parça hissi
  • xroniki öskürək
  • xroniki boğaz ağrısı
  • xırıltılı səs
  • udmaqda çətinlik çəkmə

Əksər insanlar, həyat tərzi dəyişiklikləri və reseptsiz satılan (OTC) turşuluğu azaldan dərmanları, məsələn omeprazol (Prilosec) və lansoprazol (Prevacid) birləşməsi ilə GERD-dən rahatlaşırlar.

Postnazal damcı

Postnazal damcı, boğazdan aşağı axan əlavə mukusa aiddir. Soyuqdəymə və ya mövsümi allergiya olduğunda, burunundakı membranlar həmişəkindən daha çox mukus istehsal edərək cavab verir. Normal (sağlam) mukusdan fərqli olaraq bu mukus sulu və axar olduğundan boğazdan aşağı asanlıqla damlayır.

Postnazal damcı boğazın arxasındakı sinirləri qıcıqlandıraraq öskürəyə səbəb ola bilər.

Postnazal damlamanın digər simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

  • boğaz ağrısı
  • boğazın arxasındakı bir parça hissi
  • udmaqda problem
  • burun axması
  • gecə öskürək

Əsas səbəbdən asılı olmayaraq, isti duşdan və ya çay qabından çıxan buxar sinusları təmizləməyə kömək edə bilər. Duzlu burun spreyi əlavə bəlğəmi təmizləməyə də kömək edə bilər.

Virus infeksiyası

Soyuqdəyməyə səbəb olan bir çox virusdan birinə yoluxduqda, qısamüddətli simptomlar çox vaxt bir həftədən az davam edir. Bununla yanaşı, digər simptomlar yaxşılaşdıqdan sonra bir öskürək uzun müddət qalır.

Soyuqlamadan sonrakı bu öskürək qurudur və iki aya qədər davam edə bilər. Bunlar ümumiyyətlə viral bir xəstəlikdən sonra həddindən artıq həssas olan tənəffüs yolundakı qıcıqlanma nəticəsidir.

Loading...

Belə tip quru öskürək üçün müalicə çətindir və çox vaxt və səbr tələb edir. Öskürək yalnız tənəffüs yolundakı qıcıqlanmanı artırır, buna görə boğazı yumşaltmaq üçün boğaz pastillərindən və isti mayelərdən istifadə edin. Bu, öskürəyi azaltmağa və tənəffüs yolunun yaxşılaşmasına bir şans verməyə kömək edə bilər.

Daha az yayılmış səbəblər

Ekoloji qıcıqlandırıcılar

Havada tüstü, çirklənmə, toz, küf və tozcuq daxil olmaqla tənəffüs yollarını qıcıqlandıra biləcək bir çox şey var. Kükürd dioksid və ya azot oksid kimi kimyəvi hissəciklər də problemlərə səbəb ola bilər. Çox quru və ya çox soyuq təmiz hava da bəzi insanlar üçün quru öskürəyə səbəb ola bilər. Quru iqlimdə yaşayırsınızsa, evdəki havaya bir az nəm qatmaq üçün bir nəmləndiricidən istifadə edin.

ACE inhibitorları

Enalapri və lisinopril kimi ACE inhibitorları, yüksək qan təzyiqi də daxil olmaqla müxtəlif şərtləri müalicə edən reseptli dərmanlardır.

ACE inhibitorlarının ən çox görülən yan təsirlərindən biri xroniki quru öskürəkdir. Harvard Health-ə görə, ACE inhibitorlarını qəbul edənlərin təxminən 20 %-i quru öskürək yaşayır.

Boğmaca

Boğmaca da deyilən göy öskürək, şiddətli quru öskürəyə səbəb olan çox yoluxucu bir vəziyyətdir. Nəfəs aldığınız zaman yüksək səsli “boğuq” səsi eşidilir. İlk mərhələlərində soyuqdəymə ilə asanlıqla qarışdırıla bilər, ancaq nəticədə idarəolunmaz öskürək xəstəliyinə səbəb olur.

Boğmaca əvvəllər uşaqlıqda tez-tez rast gəlinən bir xəstəlik idi, amma indi əksər uşaqlar bu xəstəliyə qarşı aşılanır. Bu gün, peyvəndlərini bitirmiş çox kiçik uşaqlarda və ya immun sistemi zəifləmiş yeniyetmələrdə və yetkinlərdə daha çox yayılmışdır.

Çökmüş ağciyər

Pnevmotoraks olaraq da bilinən çökmüş bir ağciyər, ağciyəriniz birdən söndükdə olur. Bu, tək başına və ya sinə zədələnməsinə cavab olaraq baş verə bilər. Əsas ağciyər xəstəliyi olan insanlarda daha çox rast gəlinir.

Quru öskürəyə əlavə olaraq çökmüş ağciyər də ani sinə ağrısına və nəfəs darlığına səbəb ola bilər.

Ağciyər xərçəngi

Çox ehtimal olmasa da, bəzən davam edən quru öskürək ağciyər xərçənginin bir əlaməti ola bilər. Ağciyər xərçəngi ilə əlaqəli öskürək çox vaxt keçmir və zamanla dəyişə bilər. Məsələn, öskürək daha ağrılı və ya fərqli bir səs ala bilər. Ağciyər xərçənginin digər mümkün simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

  • az miqdarda olsa belə qanla öskürək
  • nəfəs darlığı
  • sinə ağrısı
  • xırıltı
  • səs qısıqlığı
  • səbəbsiz kilo itkisi

Ürək çatışmazlığı

Ürək çatışmazlığı, ürək əzələsi lazım olduğu qədər qan vurmadığında baş verir. Koroner arteriya xəstəliyi və yüksək qan təzyiqi kimi xəstəliklərə sahib olanlarda daha çox görülür, bu da ürəyin qanı effektiv pompalamaq qabiliyyətini azalda bilər. Davamlı, quru öskürək ürək çatışmazlığının bir əlamətidir. Bununla birlikdə köpüklü ağ və ya çəhrayı rəngli bir bəlğəm əmələ gətirən bir öskürəyə də səbəb ola bilər.

Ürək çatışmazlığının digər simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

  • qəfil və ya ağır ola biləcək nəfəs darlığı
  • yorğunluq və zəiflik
  • sürətli və ya nizamsız ürək atışı
  • ayaq biləklərində və ayaqlarda şişlik
  • iştahsızlıq və ya ürək bulanması
  • qarın şişməsi
  • maye tutma
  • diqqət cəmləməkdə çətinlik

Quru Öskürəyin müalicəsi

Quru öskürək üçün müalicəsi çətin ola bilər. Tənəffüs yolları həddindən artıq həssas olduqda, öskürəklə asanlıqla qıcıqlanır və pis bir dövr yaradır. Öskürəyə səbəb olan şeylərdən asılı olmayaraq rahatlaşmaq üçün edə biləcəyiniz bir neçə şey var.

Sınayın:

  • qıcıqlanan boğaz toxumasını nəmləndirmək və sakitləşdirmək üçün boğaz pastilləri sormaq
  • öskürək refleksini boğmaq üçün dekstrometorfan (Robitussin) kimi birdəfəlik öskürək bastırıcıların qəbulu
  • qıcıqlanan boğaz toxumasını sakitləşdirmək üçün isti bir içkiyə bal əlavə etmək

Quru öskürək, xüsusən də həftələrlə uzandığı zaman əsəb edici ola bilər. Bunun nədən qaynaqlandığından əmin deyilsinizsə, ən yaxşı müalicə kursunu tapmaq üçün həkimlə danışın. Bu vaxt evdə müalicə və xarici dərman preparatlarının birləşməsi bir az rahatlıq verə bilər.

Loading...

 

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir